dinsdag 7 juli 2015

Overtuigingen.

Ach, er wordt ontzettend veel geschreven over autisme. Er bestaan honderden, nee duizenden boeken. In Nederland is er zelfs een televisiekanaal. Ik volg het met nieuwsgierigheid maar ook met verwondering en teleurstelling. Al die informatie. Het gaat voor mijn gevoel zo vaak voorbij aan de kern van het probleem. Die kern is dat autisme volgens mij een gevolg is van stroeve hersenen, om het zo maar eens te zeggen. Er missen in het brein veel verbindingen en dat heeft gevolgen voor het functioneren van de autistische mens. Ik wil zo graag horen, lezen, zien wat daar aan gedaan kan worden. Hoe maken we het brein soepel? Wat is de invloed van alle nieuwe ideeën over de plasticiteit van de hersenen op de behandeling van autisme? Daar kom ik bitter weinig over te weten. Hoe komt het dat speelprogramma’s nog zo onderbelicht zijn? Terwijl ze zo veel kunnen betekenen voor onze kinderen. Waar komt toch het idee vandaan dat ze niet effectief zouden zijn terwijl ik van de ouders keer op keer zo veel positieve verhalen hoor over de invloed daarvan op hun kinderen en henzelf.  Het heeft allemaal te maken met overtuigingen over autisme die veel te negatief en ook schadelijk zijn. Hieronder daarom een paar opvattingen waar ik in de loop van de jaren in ben gaan geloven. Ze vormen voor mij een bron van optimisme en kracht. Ik hoop van harte dat ze meer gemeengoed worden zodat mensen en kinderen met autisme kwalitatief veel betere hulp krijgen.

Autisme is dynamisch. Elk kind en elke mens kan zich ontwikkelen en ook een autistisch kind kan zich ontwikkelen. Ontwikkeling is dynamisch. Het is afhankelijk van een samenspel van veel factoren waarin het genetische pakket van het kind, de omgeving waarin het groot wordt en de ervaringen die het opdoet op elkaar inwerken.

Autisme wordt niet veroorzaakt door één factor, maar heeft hele diverse oorzaken. Er kan sprake zijn van genetische aanleg, maar bijvoorbeeld ook van een verstoorde werking van de darmen, wat weer allerhande ontstekingsreacties tot gevolg heeft die ook de hersenen beïnvloeden. Daarom werkt een dieet bij sommige kinderen heel goed, bij andere niet. Het is heel waarschijnlijk dat ook onze vervuilde leefomgeving invloed heeft op het ontstaan van autisme.

Autisme is geen gedragsstoornis, maar een ontwikkelingsstoornis. Insteken op gedrag en correctie daarvan is symptoombestrijding. Insteken op ontwikkeling is helend. Het paradigma van autisme als een permanente levenslange stoornis is schadelijk. Ze werkt een benadering in de hand van pappen en nathouden. Een paradigma gericht op ontwikkeling en dynamiek opent de weg naar effectievere behandeling en biedt het kind en de volwassene veel meer perspectief en genereert positieve energie en creativiteit.

Het label autisme kan stigmatiserend werken en een beeld oproepen waarbij vooral wordt uitgegaan van beperkingen en onmogelijkheden. Dit kan leiden tot een negatieve selffulfilling prophesy: als je niet gelooft dat een kind iets kan, dan heb je daar geen oog voor en zal je ook niet je best doen om hem dat te leren.

Autistische kinderen hebben vaak veel last van stress. Hun zenuwstelsel is nog niet voldoende uitgerijpt waardoor hun waarneming gefragmenteerd is. Het kost ze veel moeite om het grote geheel te zien en nog meer om het te interpreteren. Daardoor kan hun wereld onsamenhangend, vreemd en beangstigend zijn. Gevolg daarvan is dat kinderen zich onveilig en gestrest voelen. De gevolgen van deze stress en daaraan gerelateerde problemen zoals moeite om te slapen worden nog veel te weinig onderkent. De allereerste stap is om er voor te zorgen dat het kind tot rust komt. Dit kan op veel manieren, onder ander door een prikkelarme omgeving maar ook door het kind controle te geven over die omgeving. Ook diepe druk, borsteltherapie, een sensorisch dieet en hulp bij sensorische integratie kan helpen, afhankelijk van de neurologie van het kind. Alleen wanneer het kind ontspannen is, kan het open staan voor contact en nieuwe dingen. Dit laatste geldt trouwens voor ieder mens.

Autistische kinderen zijn bijzonder gevoelig voor energie. Ze stellen zich open als de ander zich voor hen op stelt en blokkeren als de ander hen afwijst. Door in de wereld van het kind te stappen en het samen met hem te verkennen voelt het zich begrepen en geliefd. Van daaruit is contact mogelijk. Contact is helend.

De houding van de ouders en hulpverleners is essentieel. Als zij ontspannen zijn kan het kind ontspannen. Ouders kunnen zich ontspannen wanneer ze hoopvol zijn en voldoende steun krijgen uit de omgeving. Wanneer ze perspectief zien en handvaten hebben om hun kind te helpen.

Autisme is een containerbegrip en zegt weinig over de uitdagingen en moeilijkheden van een individueel persoon. Daarom is een aanpak op maat nodig. Een speelprogramma is een voorbeeld van maatwerk. Het is accepterend en uitdagend, liefdevol en stimulerend, kindvriendelijk en doelgericht. Het brengt veel vreugde in huis en kan het welbevinden van iedereen die aan het programma meedoet (kind, ouders en spelers) enorm vergroten.

Elk mens en elk kind kan groeien als het wordt geaccepteerd zoals hij en zij is en als het de helpende hand wordt geboden door iedereen die hem en haar lief heeft.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten